Thương mại và các biện pháp phát triển thương mại trong giai đoạn hiện nay

[Ghost]

Lời mở đầu


Quá trình chuyển đổi nền kinh tế từ cơ chế quản lý tập trung quan liêu bao cấp sang cơ chế thị trường có sự điểu tiết của Nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa, chúng ta đã giành được những thành tựu to lớn trên tất cả các lĩnh vực kinh tế - chính trị - xã hội. Bức tranh kinh tế - xã hội ngày càng sáng sủa lên, nó phản ánh diện mạo của nền kinh tế. Trên lĩnh vực kinh tế tốc độ tăng trưởng tương đối cao và ổn định, thu nhập bình quân đầu người không ngừng tăng lên, đời sống nhân dân ngày càng được cải thiện. Trên lĩnh vực chính trị - xã hội cũng có nhiều chuyển biến tích cực. Để đạt được điều đó, chúng ta không thể không kể đến vai trò của ngành kinh tế khác nói chung. Thương mại cùng với các ngành khác làm thay đổi cơ bản diện mạo của nền kinh tế. Với nỗ lực của mình thương mại ngày càng đóng góp đáng kể vào kết quả của nền kinh tế. Điều này được thể hiện ngay trong giai đoạn hiện nay.
Cùng với quá trình quốc tế hoá hiện nay, thương mại càng nổi lên như một ngành không thể thiếu được, đóng vai trò là ngành dẫn đầu tham gia vào quá trình hội nhập. Tuy nhiên, ngành thương mại nước ta còn tồn tại nhiều hạn chế, nhược điểm. Chưa thực sự giữ được vai trò dẫn dắt các ngành khác trong quá trình chuyển đổi. Vì vậy để khắc phục nhược điểm, phát huy những mặt tích cực, chúng ta phải không ngừng cải thiện để hoàn thiện chính sách thương mại để nó phát huy được vai trò của nó, một công cụ quan trọng để phát triển kinh tế.
Trên cơ sở nghiên cứu vấn đề này, cộng với vốn kiến thức đã được học đồng thời nhằm ngày càng hoàn thiện vấn đề này em đã mạnh dạn lựa chọn đề tài “Thương mại và các biện pháp phát triển thương mại trong giai đoạn hiện nay". Bố cục của đề tài, ngoài lời nói đầu và kết luận, gồm hai phần chính như sau:
Phần I: Những vấn đề lý luận cơ bản về Thương mại.
Phần II: Các biện pháp phát triển thương mại nước ta trong thời gian tới.
Do phạm vi đề tài rộng, thời gian công nghiệp hạn chế nên trong bài viết của em không tránh khỏi những sai sót. Em rất mong nhận được ý kiến đóng góp của các thầy, cô giáo và các bạn.

[Ghost]

MỤC LỤC TÀI LIỆU


LỜI MỞ ĐẦU
PHẦN I- NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ THƯƠNG MẠI
I-/ TỔNG QUAN VỀ THƯƠNG MẠI
1-/ Khái niệm và bản chất của thương mại
a, Khái niệm
b, Bản chất kinh tế của thương mại
2-/ Nguyên nhân hình thành thương mại
3-/ Quan điểm về thương mại
a, Chức năng, nhiệm vụ của thương mại
b, Đặc trưng của thương mại trong nền kinh tế thị trường
c, Nội dung của hoạt động thương mại
d, Vị trí và vai trò của thương mại trong nền kinh tế thị trường
II-/ THỰC TRẠNG THƯƠNG MẠI NƯỚC TA TRONG THỜI GIAN QUA
2-/ Những hạn chế của hoạt động thương mại trong thời gian qua
3-/ Nguyên nhân của những hạn chế đó

PHẦN II-NHỮNG GIẢI PHÁP NHẰM PHÁT TRIỂN THƯƠNG MẠI NƯỚC TA TRONG THỜI GIAN TỚI
I-/ Mục tiêu phát triển kinh tế của nước ta trong thời gian tới
II-/ QUAN ĐIỂM VÀ BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN THƯƠNG MẠI Ở NƯỚC TA TRONG THỜI GIAN TỚI
1-/ Quan điểm
2-/ Những biện pháp chủ yếu
2.1. Hoàn thiện hệ thống pháp luật, các cơ chế, chính sách và công cụ quản lý
2.2. Sử dụng đồng bộ cơ chế kế hoạch hoá và các công cụ tài chính, tín dụng
2.3. Tổ chức lại thị trường trên từng địa bàn theo các định hướng sau đây
2.4. Phát triển các hình thức kinh tế hợp tác trong lĩnh vực thương mại và dịch vụ
2.5. Tổ chức và hướng dẫn các thành phần kinh tế khác kinh doanh thương mại
2.6. Xây dựng bộ máy quản lý Nhà nước về thương mại
2.7. Về thị trường xuất nhập khẩu
2.8. Đấu tranh chống buôn lậu và các hành vi kinh doanh trái phép.
2.9. Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong lĩnh vực thương mại
2.10 Hoàn thiện tổ chức và quản lý thương nghiệp Nhà nước
KẾT LUẬN
TÀI LIỆU THAM KHẢO

[Ghost]

Phần I
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ THƯƠNG MẠI
I-/ TỔNG QUAN VỀ THƯƠNG MẠI.
1-/ Khái niệm và bản chất của thương mại.
a, Khái niệm:
Trong nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung cũng như nền kinh tế thị trường, khái niệm về thương mại có nhiều cách hiểu, song có thể khái quát theo 2 cách chủ yếu sau:
- Theo nghĩa rộng: Thương mại được coi là qúa trình kinh doanh (thương mại đồng nghĩa với kinh doanh). Mọi hoạt động kinh tế nhằm tìm kiếm lợi nhuận dù ở bất kỳ lĩnh vực nào (sản xuất, lưu thông, dịch vụ, đầu tư .cũng đều là thương mại.
- Theo nghĩa hẹp: Thương mại là quá trình mua bán hàng hoá dịch vụ trên thị trường. Theo luật thương mại thì: hoạt động thương mại của thương nhân bao gồm việc mua bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ thương mại và các hoạt động xúc tiến thương mại nhằm mục đích lợi nhuận hoặc nhằm thực hiện các chính sách kinh tế xã hội.
b, Bản chất kinh tế của thương mại.
Thương mại ra đời và phát triển là do sự phân công lao động xã hội và chuyên môn hoá sản xuất. Chuyên môn hoá sản xuất đã làm tăng thêm lực lượng sản xuất xã hội và là một trong những động lực chủ yếu của tăng trưởng kinh tế và tiến bộ khoa học kỹ thuật. Phân công lao động xã hội và chuyên môn hoá sản xuất đã đặt ra sự cần thiết phải trao đổi sản phẩm trong xã hội giữa các chủ thể với nhau.
Như vậy thương mại là quá trình trao đổi, mua bán hàng hoá dịch vụ trên thị trường.
Còn sản xuất thì còn trao đổi. Quá trình trao đổi hàng hoá diễn ra lâu dài trong lịch sử phát triển của xã hội loài người. Thoạt đầu trao đổi hàng hoá diễn ra trực tiếp hàng lấy hàng (trao đổi hiện vật). Hình thức này có nhiều hạn chế về không gian thời gian và về các chủ thể trao đổi. Thị trường và thương mại xuất hiện mở ra bước ngoặt xoá đi những hạn chế đó, đồng thời thúc đẩy sản xuất hàng hoá phát triển. Đặc biệt khi tiền tệ tham gia và quá trình lưu thông hàng hoá thì trao đổi hiện vật không còn tồn tại nữa. Tiền tệ có mặt trong lưu thông làm cho quá trình trao đổi nhanh hơn, thúc đẩy quy mô sản xuất tăng lên và đời sống nhân dân được nâng cao.
2-/ Nguyên nhân hình thành thương mại.
Để tồn tại và phát triển, con người cần phải thoả mãn nhiều nhu cầu khác nhau. Mà muốn thoả mãn những nhu cầu đó thì không còn con đường nào khác là phải thông qua sản xuất, trao đổi mặt khác trong xã hội, do sự phân công lao động xã hội và chuyên môn hoá sản xuất cũng dẫn đến trao đổi hàng hoá giữa các cá thể với nhau. Thật vậy khi có sự phân công lao động và chuyên môn hoá sản xuất thì mỗi người chỉ sản xuất một, một vài sản phẩm, trong khi đó nhu cầu của họ lại cần nhiều hàng hoá. Vì vậy để đáp ứng nhu cầu của mình thì họ phải trao đổi hàng hoá với nhau. Như vậy trao đổi xuất hiện, lúc đầu cần đơn giản trao đổi hiện vật, đặc biệt là nền kinh tế thị trường hiện đại. Khi tiền tệ tham gia vào quá trình lưu thông. Như vậy phân công lao động xã hội, chuyên môn hoá sản xuất, tính chất sở hữu khác nhau về tư liệu sản xuất và sản phẩm đầu ra là nguồn gốc để hình thành thương mại.
3-/ Quan điểm về thương mại.
a, Chức năng, nhiệm vụ của thương mại.
- Chức năng của thương mại: Trong nền kinh tế thị trường, thương mại thực hiện 4 chức năng chủ yếu sau đây:
Thứ nhất, thương mại thực hiện chức năng lưu chuyển hàng hoá dịch vụ trong nền kinh tế quốc dân. Đây là chức năng xã hội của thương mại. Điều này được thể hiện ở:
+ Biểu hiện ở vốn và cơ cấu vốn: đối với vốn lưu động chiếm 80% trong tổng số vốn, trong đó vốn cho lưu chuyển hàng hoá là chủ yếu.
+ Thể hiện ở thu nhập và nguồn hình thành thu nhập, trong đó thu nhập từ hoạt động bán hàng là chủ yếu.
+ Thể hiện ở lao động và năng suất lao động.
+ Chi phí kinh doanh và biện pháp giảm phí.
+ Cơ chế trích, lập và sử dụng các quỹ doanh nghiệp, trong đó quỹ phát triển kinh doanh là chủ yếu, bao gồm quỹ để hiện đại hoá mạng lưới, trang thiết bị cho các hoạt động xếp dỡ hàng hoá, vận chuyển hàng hoá, bảo quản hàng hoá .
Thứ hai, thông qua lưu chuyển hàng hoá, thương mại thực hiện chức năng tiếp tục quá trình sản xuất trong khâu lưu thông. Để thực hiện chức năng này, thì thương mại phải làm các nghiệp vụ như chủ yếu như: vận chuyển hàng hoá, bảo quản hàng hoá, chuẩn bị hàng hoá để xuất bản. Số lượng lao động trong các nghiệp vụ này thường chiếm khoảng 80% lao động trong các doanh nghiệp thương mại và chính chức năng này nên thương mại được coi là ngành sản xuất vật chất đặc biệt.
Thứ ba, thương mại chức năng chuyển qua hình thái giá trị. Thông qua các hành vi của lưu thông hàng hoá mà hàng hoá được thay đổi giá trị của nó, từ hàng sang tiền. Để thực hiện được chức năng này, các doanh nghiệp thương mại phải thực hiện các công việc cụ thể sau: đưa ra kế hoạch kinh doanh, phải có hệ thống kế toán, thống kê, đội ngũ thanh tra kiểm tra .
Thứ tư, thương mại thực hiện chức năng gắn sản xuất với thị trường và gắn nền kinh tế nước ta với nền kinh tế thế giới.
- Nhiệm vụ của thương mại: Huy động và sử dụng có hiệu quả nguồn lực đầu tư và lĩnh vực thương mại; đáp ứng tốt nhất mọi nhu cầu của sản xuất và đời sống về các hàng hoá dịch vụ, góp phần giải quyết những vấn đề kinh tế xã hội quan trọng của đất nước; không ngừng hoàn thiện bộ máy quản lý kinh doanh