Những vấn đề lý luận, thực trạng và giải pháp để thúc đẩy quá trình cổ phần hóa doanh nghiệp ở nước ta hiện nay

[Ghost]

Lời nói đầu


Hiện nay, đất nước ta đang bước vào thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá trên mọi lĩnh vực nhằm thực hiện thành công và thăng lợi. Để biến mục tiêu thành hiện thực thì khoa học kỹ thuật công nghệ phải tiên tiến, hiện đại, nền kinh tế quốc dân phải vững mạnh. Theo ý đó công cuộc đổi mới kinh tế nước nhà được khởi xướng năm 1986 đã mở ra một môi trường phát triển cho các thành phần kinh tế. Trong đó khu vực kinh tế nhà nước ngày càng phát triển mạnh mẽ về số lượng( Tính đến năm 1989 tổng số DNNN đã lên tới 12000 DN). Quá trình hoạt động của các doanh nghiệp nhiều nên Chính phủ không thể kiểm soát một cách có hiệu quả hoặc quản lý khu vực còn quá nhiều ràng buộc, động lực lợi nhuận để kích thích cạnh tranh yếu, tâm lý công chức sợ trách nhiệm, tính khách quan của cơ chế thị trường đòi hỏi làm cho hiệu qủa kinh tế của DNNN ngày càng suy giảm. Đứng trước tình hình đó Đảng và nhà nước ta đã có chủ trương tổ chức lại cơ cấu nền kinh tế, đa dạng hoá các hình thức sở hữu mà trong đó chủ yếu là cổ phần hoá một bộ phận các DNNN để đảm bảo tính cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường, tạo thêm động lực mới trong công tác quản lý DNV&N, tăng cường vai trò tự chủ cho người lao động, huy động thêm vốn cho DNNN. Chủ trương của Đảng và nhà nước ta đều có cơ sở khoa học, thực tế. Do đó vấn đề cổ phần hoá DNNN là đúng đăn, là một tất yếu khách quan, phù hợp với quy luật phát triển kinh tế.
Quá trình thực hiện vcổ phần hoá DNNN được băt đầu từ năm 1992 theo quyết định 202/ CT của Chủ tịch hội đồng bộ trưởng( nay là Thủ tướng Chính phủ) nhưng cho tới nay vẫn còn những vướng măc chưa khăc phục được làm chậm tiến trình cổ phần hoá DNNN.
Sau khi thu thập tài liệu và sự chỉ bảo của thầy PGS.PTS Vũ Phán em xin trình bày bài viết. Trong quá trình viết bài em không tránh khỏi những sai phạm xảy ra, rất mong sự góp ý của thầy để bài viết lần sau được hoàn thiện hơn.

Đề tài: Những vấn đề lý luận, thực trạng và giải pháp để thúc đẩy quá trình cổ phần hóa doanh nghiệp ở nước ta hiện nay
Bài viết bao gồm 2 chương:
CHƯƠNG I: Một số vấn đề lý luận cơ bản về cổ phần hoá DNNN- cổ phần hoá các DNNN là một yếu tố khách quan.
CHƯƠNG 2 : Thực trạng và giải pháp để tiến hành thúc đẩy quá trình cổ phần hoá doanh nghiệp ở nước ta hiện nay.

[Ghost]

MỤC LỤC TÀI LIỆU


LỜI NÓI ĐẦU
CHƯƠNG I : MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CỔ PHẦN HOÁ CÁC DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC. CỔ PHẦN HOÁ CÁC DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC LÀ MỘT TẤT YẾU KHÁCH QUAN
I. THỰC CHẤT CỦA QUÁ TRÌNH CỔ PHẦN HOÁ
1. Quan niệm về cổ phần hoá
2. Các mô hình về công ty cổ phần
II. TÍNH TẤT YẾU KHÁCH QUAN CỦA CỔ PHẦN HOÁ DNNN TRONG CÔNG NGHIỆP NƯỚC TA HIỆN NAY
1. Thực trạng hệ thống DNNN ở nước ta hiện nay
2.Tính ưu việt của loại hình doanh nghiệp công ty cổ phần
III. NHỮNG NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA TIẾN TRÌNH CỔ PHẦN HOÁ DNNN CÔNG NGHIỆP Ở NƯỚC TA HIỆN NAY

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP ĐỂ TIẾN HÀNH THÚC ĐẨY TIẾN TRÌNH CỔ PHẦN HOÁ DOANH NGHIỆP Ở NƯỚC TA HIỆN NAY
I. NHỮNG QUAN ĐIỂM CHÍNH SÁCH CỦA ĐẢNG VÀ NHÀ NƯỚCVIỆT NAM VỀ QUÁ TRÌNH CỔ PHẦN HOÁ
1.Hệ thống quan điểm của Đảng và Nhà nước đối với quá trình cổ phần hoá
2. Những chính sách của nhà nước đối với cổ phần hoá các DNNN
3. Phân tích tình hình gía trị doanh nghiệp để tiến hành cổ phần hoá
II. THỰC TRẠNG VÀ MỘT SỐ KẾT QUẢ CỦA TIẾN TRÌNH CỔ PHẦN HOÁ DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC TRONG CÔNG NGHIỆP NƯỚC TA HIỆN NAY
1 .Thực trạng thực hiện tiến trình cổ phần hoá
2. Một số kết quả đã thực hiện được trong quá trình cổ hần hoá DNNN
III. NHỮNG TỒN TẠI CHỦ YẾU TRONG TIẾN TRÌNH CỔ PHẦN HOÁ TRONG CÁC DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC
IV. MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM THÚC ĐẨY QUÁ TRÌNH CỔ PHẦN HOÁ CÁC DNNN TRONG CÔNG NGHIỆP Ở NƯỚC TA
1. Quán triệt chủ trương cổ phần hoá, từ trung ương đến địa phương cần triển khai dứt khoát đồng bộ. Cụ thể hoá các mục tiêu thực hiện và luật pháp hoá
2. Tiếp tục bổ sung và hoàn thiện các chính sách cổ phần hoá. Phân loại đối tượng thành phần các doanh nghiệp trong tiến trình cổ phần hoá
KẾT LUẬN
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

[Ghost]

CHƯƠNG I

MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CỔ PHẦN HOÁ CÁC DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC . CỔ PHẦN HOÁ CÁC DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC LÀ MỘT TẤT YẾU KHÁCH QUAN.

I. THỰC CHẤT CỦA QUÁ TRÌNH CỔ PHẦN HOÁ
1. QUAN NIỆM VỀ CỔ PHẦN HOÁ
Có người cho rằng thực chất cổ phần hoá DNNN là tư nhân hoá DNNN . Trái lại có người cho là xã hội hoá tư liệu sản xuất thuộc sở hữu nhà nước:
Theo quan điểm cổ phần hoá DNNN là tư nhân hóa DNNN thì hiện tượng này không phải ngẫu nhiên xuất hiện hoặc do sự áp đặt của ý muốn chủ quan. Trái lại nó có nguồn gốc sâu xa từ sự biến đổi của môi trường kịnh tế thế giới, khi quy luật cạnh tranh và quy luật hiệu quả được đưa lên hàng đầu và tính thực dụng của các chính sách kinh tế ngày càng được đề cao . Nó cũng thể hiện ước muốn cải cách và đổi mới nền kinh tế nhằm nâng cao hiệu năng doanh nghiệp tránh được những nhược điểm cố hữu mà doanh nghiệp quốc doanh thường hay măc phải. Thật vậy, có hai cách hiểu về sự tư nhân hoá đó là theo nghĩa rộng và nghĩa hẹp. Tư nhân hoá theo nghĩa rộng được LHQ định nghĩa: " Là sự biến đổi tương quan giữa nhà nước và thị trường trong đời sống kinh tế của một nước theo hướng yêu tiên thị trường ". Theo cách hiểu này thì toàn bộ những chính sách luật lệ, thể chế nhằm khuyến khích và mở rộng khu vực kinh tế tư nhân hay các thành phần kinh tế ngoài quốc doanh, giảm bới sự can thiệp trực tiếp của nhà nước vào hoạt động sản xuất kinh doanh của các đơn vị cơ sở, để cho thị trường đóng vai trò điều tiết đáng kể thông qua các quy luật khách quan của nó, đều được coi là các biện pháp tư nhân hoá.
Tư nhân hoá theo nghĩa hẹp thường dùng để chỉ quá trình giảm bớt quyền sở hữu nhà nước hoặc sự kiểm soát của Chính phủ trong một doanh nghiệp. Song một vấn đề đặt ra là phải phân biệt giữa tư nhân hoá và cổ phần hoá. Tư nhân hoá là biến một tài sản sở hữu công thành tài sản sở hữu tư, có thể diễn ra cả với DNNN và tập thể. Còn cổ phần hoá đa dạng sở hữu hoá tài sản từ chấp nhận nhiều người góp vốn cùng sở hữu hoá tài sản- sở hữu hỗn hợp. Mặt khác, phương pháp tư nhân hoá là hoặc bán tài sản của DNNN cho tư nhân là hoặc hoặc thậm chí là cho không tư nhân đó. Còn phương pháp cổ phần hóa là huy động nhiều chủ thể đầu tư thuộc các thành phần khác nhau cùng là chủ thể trong một thành phần kinh tế cùng góp vốn để chuyển đổi từ một chủ sở hữu sang đa chủ sở hữu.
Còn ý kiến xã hội theo nghĩa truyền thống: Là biến tài sản sở hữu tư nhân thành sở hữu tập thể hoặc sở hữu toàn dân. Vấn đề đặt ra là xã hội hoá và công hữu hóa có khác nhau không? Thực chất công hữu hoá về tư liệu sản xuất nói lên trình độ xã hội hóa của nó, hay xã hội hoá là thước đo của hình thức công hữu hoá. Do đó xã hội hoá tư liệu sản xuất dưới 2 hình thức tập thể và sở hữu toàn dân.
Sự phát triển hợp quy luật theo tuần tự là sở hữu tư nhân lên đa dạng sở hữu của các tư nhân và tiếp theo. Quan hệ sản xuất ấy nảy sinh là do chính sự phát triển của lực lượng sản xuất đòi hỏi mà có. Vì lẽ đó không phải chỉ có các nước XHCN cổ phần hoá một số DNNN mà bản thân các nước TBCN cũng có. Phải chăng đó là việc con người tự sửa chữa, tự điều chỉnh mình cho phù hợp với quy luật khách quan.
Vậy cổ phần hoá DNNN là một khái niệm mà chúng ta cần xem xét cả khía cạnh khách quan và chủ quan:
* Về khách quan: cổ phần hoá DNNN đó là do đòi hỏi khách quan của kinh tế thị trường. Đó cũng là đòi hỏi khách quan của quy luật Quan hệ sản xuất phải phù hợp với tính chất và trình độ của lực lượng sản xuất trong sự phát triển của xã hội loài người. Kinh tế thị trường với nhiều chủ sở hữu khác nhau đứng đối diện nhau. Đa sở hữu thuộc đa thành phần là quan hệ sản xuất đang thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển hiện nay. Nhưng ngoài ra các quy luật thị trường đang làm vỡ tung một số DNNN được dựng nên mà đáng ra không nên có, buộc chúng ta phải nhận thức lại và hành động lại .
* Về phía chủ quan: Đối với nước ta với khối lượng 12000 DNNN nhà nước không kham nổi, không gánh mãi được với gáng nặng ngân sách nhà nước bao cấp để duy trì những xí nghiệp lẽ ra không nên có nên chúng ta cần chuyển hình thức sở hữu cho nó. Cạnh tranh trong cơ chế thị trường để nó có thể tồn tại và phát triển hoặc phá sản để nhà nước tập trung tiền vào các hoạt động khác có hiệu quả hơn.
Tóm lại, Cổ phần hoá là gì ? ta có thể tạm đưa ra khái niệm về cổ phần hoá là một nội dung của đa dạng hoá các loại hình sở hữu, xây dựng nền kinh tế nhiều thành phần, là qúa trình chuyển đổi hình thức sở hữu của một đơn vị kinh tế quốc doanh nhằm đạt hiệu quả kinh tế cao hơn