TS063 - Báo cáo tài chính hợp nhất: Lý luận, thực trạng và phương hướng hoàn hiện

[pilot]

PHẦN MỞ ĐẦU
Trong xu hướng hội nhập kinh tế quốc tế, đặc biệt là việc trở thành thành viên chính thức của Tổ chức thương mại thế giới (WTO) đã mang lại cho Việt Nam những cơ hội cũng như những thách thức trong quá trình phát triển kinh tế. Trong cam kết gia nhập WTO, Việt Nam sẽ mở cửa thị trường hàng hóa, mở cửa thị trường dịch vụ, rà soát hệ thống pháp luật và chính sách để ban hành mới, bổ sung, sửa đổi theo chuẩn mực pháp lý của WTO và thông lệ quốc tế. Với tình hình đó, các doanh nghiệp thuộc ngành, các lĩnh vực hoạt động khác nhau phải tập trung đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động đồng thời hình thành các tập đoàn kinh tế mạnh, làm nòng cốt cho quá trình phát triển của đất nước. Các tập đoàn kinh tế, các tổng công ty này hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con. Đây là mô hình kinh tế được hình thành từ rất sớm trên thế giới và hoạt động có hiệu quả.

Xuất phát từ yêu cầu quản lý và cung cấp thông tin kinh tế tài chính cũng như có cái nhìn toàn diện về tình hình tài chính của tập đoàn hoặc tổng công ty, đòi hỏi phải có công cụ kế toán phản ánh tình hình này. Đó chính là Báo cáo tài chính
hợp nhất.

Các quy định về việc lập và trình bày báo cáo tài chính của công ty mẹ, công ty con đã được quy định và hướng dẫn đầy đủ, rõ ràng. Cho nên việc tổ chức hệ thống thông tin cho công tác kế toán được thuận lợi và dễ dàng. Trong khi đó, hệ thống báo cáo tài chính hợp nhất ra đời cùng với sự xuất hiện của mô hình công ty
mẹ - công ty con là một hệ thống báo cáo mới, rất phức tạp cần phải được nghiên
cứu và hoàn thiện dần trong thực tiễn.

Bên cạnh đó, quá trình hội nhập không chỉ là quá trình nhập khẩu các thông lệ kế toán quốc tế, bất chấp yêu cầu và khả năng của nên kinh tế Việt Nam. Chúng ta cần ý thức sâu sắc những gì mình đang có, những gì mình cần có và phải có một lộ trình thích hợp để đạt được chúng.
Với tinh thần đó, tôi mạnh dạn chọn đề tài: “Báo cáo tài chính hợp nhất: Lý luận, thực trạng và phương hướng hoàn hiện” để củng cố về cơ sở lý luận, thực trạng lập và trình bày báo cáo tài chính hợp nhất từ đó có những nhận xét, đánh giá khách quan và đề xuất các giải pháp để tiếp tục hoàn thiện đảm bảo hệ thống báo cáo tài chính hợp nhất là công cụ kế toán cung cấp thông tin một cách khoa học, hợp lý và trung thực tình hình tài chính của tập đoàn (tổng công ty). Từ đó đáp ứng được phần nào yêu cầu của các cấp quản lý, của nhà đầu tư và các bên có liên quan

Kết cấu của luận văn được thiết kế như sau:
Phần mở đầu
Chương 1: Lý luận chung và các vấn đề liên quan đến báo cáo tài chính hợp nhất
Chương 2: Thực trạng lập và trình bày báo cáo tài chính hợp nhất theo hướng dẫn của chuẩn mực kế toán Việt Nam
Chương 3: Nhận xét, đánh giá và hệ thống giải pháp hoàn thiện báo cáo tài chính hợp nhất
Phần kết luận
Phương pháp nghiên cứu: Phương pháp hệ thống, phương pháp tiếp cận mục tiêu, phương pháp so sánh, đối chiếu, phương pháp phân tích và phương pháp tổng hợp

[A Tủn]

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU
CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VÀ CÁC VẤN ĐỀ LIÊN QUAN VỀ BÁO CÁO TÀI CHÍNH HỢP NHẤT 1
1.1 Tổng quan báo cáo tài chính hợp nhất 1
1.1.1 Khái niệm 1
1.1.2 Bản chất 1
1.1.3 Mục đích báo cáo tài chính hợp nhất 1
1.1.4 Nội dung báo cáo tài chính hợp nhất 2
1.1.4.1 Hệ thống báo cáo tài chính hợp nhất 2
1.1.4.2 Chuẩn mực kế toán Việt Nam liên quan 2
1.1.5 Trách nhiệm lập báo cáo tai chính hợp nhất 3
1.2 Các vấn đề liên quan đến báo cáo tài chính hợp nhất 4
1.2.1 Mô hình công ty mẹ - công ty con 4
1.2.1.1 Khái niệm 4
1.2.1.2 Xác định quyền kiểm soát và lợi ích của công ty mẹ đối với công ty con 6
1.2.1.2.1 Xác định quyền kiểm soát của công ty mẹ với công ty con 6
1.2.1.2.2 Xác định phần lợi ích của công ty mẹ với công ty con 8
1.2.2 Các vấn đề chung về hợp nhất kinh doanh 8
1.2.2.1 Khái niệm 8
1.2.2.2 Các hình thức hợp nhất kinh doanh 9
1.2.2.3 Phương pháp kế toán hợp nhất kinh doanh 9
1.2.3 Đầu tư vào công ty liên kết 15
1.2.3.1 Khái niệm 15
1.2.3.2 Các phương pháp kế toán khoản đầu tư vào công ty liên kết 15
1.2.4 Những khoản góp vốn liên doanh 16
1.2.4.1 Khái niệm 16
1.2.4.2 Phương pháp kế toán 16

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG LẬP VÀ TRÌNH BÀY BÁO CÁO TÀI CHÍNH HỢP NHẤT 19
2.1 Nguyên tắc lập và trình bày báo cáo tài chính hợp nhất 19
2.2 Trình tự và phương pháp hợp nhất 42
2.2.1 Các bước cơ bản khi áp dụng phương pháp hợp nhất 42
2.2.1.1 Bước 1: Hợp cộng các chỉ tiêu 42
2.2.1.2 Bước 2: Loại trừ toàn bộ giá trị ghi sổ khoản đầu tư 42
2.2.1.3 Bước 3: Phẩn bổ lợi thế thương mại 45
2.2.1.4 Bước 4: Tách lợi ích của cổ đông thiểu số 46
2.2.1.5 Bước 5: Loại trừ toàn bộ các giao dịch nội bộ 49
2.2.1.5.1 Loại trừ ảnh hưởng của giao dịch bán hàng trong nội bộ tập đoàn 49
2.2.1.5.2 Loại trừ ảnh hưởng của các giao dịch bán tài sản cố định trong nội bộ 54
2.2.1.5.3 Điều chỉnh và loại trừ ảnh hưởng của giao dịch chuyển hàng tồn kho thành tài sản cố định trong nội bộ tập đoàn 62
2.2.1.5.4 Loại trừ cổ tức được chia từ lợi nhuận sau ngày mua 66
2.2.1.5.5 Các khoản vay trong nội bộ 67
2.2.1.5.6 Các khoản phải thu, phải trả nội bộ 69
2.2.1.6 Bước 6: Lập bảng tổng hợp các bút toán điều chỉnh và Bảng tổng hợp các chỉ tiêu hợp nhất 70
2.2.1.7 Bước 7: Lập Báo cáo tài chính hợp nhất căn cứ vào Bảng tổng hợp các chỉ tiêu hợp nhất sau khi đã được điều chỉnh và loại trừ 70
2.2.2 Các bút toán hợp nhất 70

CHƯƠNG 3: NHẬN XÉT VÀ CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN BÁO CÁO TÀI CHÍNH HỢP NHẤT 74
3.1 Nhận xét 74
3.1.1 Thành tựu 74
3.1.2 Hạn chế 76
3.2 Các giải pháp hoàn thiện báo cáo tài chính hợp nhất 77
3.2.1 Quan điểm hoàn thiện 77
3.2.2 Nguyên tắc hoàn thiện 78
3.2.3 Phương hướng hoàn thiện 79
3.2.4 Các giải pháp hoàn thiện 79
3.2.4.1 Các giải pháp ngắn hạn 80
3.2.4.2 Các giải pháp dài hạn 81
PHẦN KẾT LUẬN
TÀI LIỆU THAM KHẢO