ocnhoi88
21-02-2011, 16:12
Tiểu luận dài 7 trang:
Từ ngàn đời xưa con người đã khát vọng về một Nhà nước lý tưởng có thể đáp ứng, thoả mãn được nhu cầu về vật chất, tinh thần của họ. Những khát vọng đó của họ đã được thể hiện trong các tác phẩm cũng như công trình nghiên cứu của các nhà khoa học và dần dần trở thành hiện thực trong một tương lai không xa. Học thuyết về Nhà nước pháp quyền ra đời từ thế kỷ 19, đó là một Nhà nước không phải chỉ biết dựa vào pháp luật mà ở đó nó chứa đựng trong nó rất nhiều yếu tố: Đó là “một nhà nước lập hiến, một nhà nước hòa bình, một nhà nước được tổ chức và hoạt động trên cơ sở của đạo đức, một Nhà nước công bằng với mục đích duy nhất là đảm bảo sự an toàn và phát triển của con người” (Bùi Xuân Đức: Phân tích Nhà nước pháp quyền tư sản và vận dụng nó trong thực tế tổ chức bộ máy lập pháp, hành pháp, tư pháp của một số nước tư bản phát triển và một số nước Đông Nam á hiện nay/ xây dựng Nhà nước pháp quyền, chủ biên Nguyễn Văn Thảo, Tr424).
Nhà nước pháp quyền là một nhà nước lý tưởng, là một trào lưu của thời đại. Xây dựng Nhà nước pháp quyền là một xu thế tất yếu của tất cả các nước trên thế giới. Thế nhưng để xây dựng được Nhà nước pháp quyền không phải là dễ, đó là một quá trình nhận thức lâu dài, chúng ta phải vừa đưa nó vào cuộc sống thường nhật để bổ sung, tìm ra những khuyết điểm; đồng thời phải tiếp tục tìm hiểu nghiên cứu để hoàn thiện và vận dụng một cách phù hợp vào Việt Nam. Bài viết “Nhận diện Nhà nước pháp quyền” của PGS. TS Hoàng Thị Kim Quế được đăng trên tạp chí Nghiên cứu lập pháp số 5 năm 2004 đã đề cập đến một số tiêu chí mà một Nhà nước pháp quyền hướng tới để giúp đỡ chúng ta nhận diện được thế nào là một Nhà nước pháp quyền, bài viết đã bổ sung nhiều kinh nghiệm quý giá cho hệ thống lý luận của Nhà nước pháp quyền.
Theo tác giả và cũng theo nhiều nhà khoa học khác để có một định nghĩa để bao quát hết nội hàm khái niệm Nhà nước pháp quyền là rất khó. Điều này có thể lý giải bởi vì Nhà nước pháp quyền là một “hiện tượng chính trị – pháp lý” phức tạp, được biểu hiện trên nhiều cấp độ; Nhà nước pháp quyền không phải là một nhà nước đức trị hay pháp trị mà đó là một nhà nước dân chủ tồn tại để phục vụ nhân dân “Phải được đặt trong tình trạng bị kiểm soát, phải bị hạn chế” (Nguyễn Đăng Dung. Sự hạn chế quyền lực Nhà nước – T91) và công dân ở trong nhà nước ấy cũng phải tuân thủ theo những nguyên tắc và nghĩa vụ của mình; trong Nhà nước ấy pháp luật là phương tiện điều chỉnh quan trọng hàng đầu, pháp luật mang tính pháp lý cao nhưng quy luật ấy phải thể hiện ý chí của nhân dân, là pháp luật của công ý và bảo vệ con người .
Những tiêu chí để nhận diện Nhà nước pháp quyền được tác giả nêu ra dựa trên những yêu cầu cơ bản nhất của Nhà nước pháp quyền, được đánh giá trên những cấp độ, phương diện khác nhau. Tác giả cho rằng yếu tố “hiện đại”, “nhân loại” và “dân tộc” luôn luôn là cơ sở, là định hướng của xây dựng Nhà nước pháp quyền, bởi vì nếu tách rời những điều kiện khách quan của đất nước, tách rời các yếu tố trên thì không thể có một Nhà nước pháp quyền nào có thể tồn tại được. Điều đó cũng hoàn toàn phù hợp với những phân tích đã nêu trên.
Bài viết đã nhận diện Nhà nước từ những góc độ, phương diện sau:
- Một cách tổng thể
- Tổ chức Nhà nước
- Lập pháp
- Nền hành chính quốc gia
- Tư pháp
- Pháp luật
- Tự do và trách nhiệm, nhân đạo
- Mối quan hệ giữa Nhà nước và pháp luật
- Con người
Từ ngàn đời xưa con người đã khát vọng về một Nhà nước lý tưởng có thể đáp ứng, thoả mãn được nhu cầu về vật chất, tinh thần của họ. Những khát vọng đó của họ đã được thể hiện trong các tác phẩm cũng như công trình nghiên cứu của các nhà khoa học và dần dần trở thành hiện thực trong một tương lai không xa. Học thuyết về Nhà nước pháp quyền ra đời từ thế kỷ 19, đó là một Nhà nước không phải chỉ biết dựa vào pháp luật mà ở đó nó chứa đựng trong nó rất nhiều yếu tố: Đó là “một nhà nước lập hiến, một nhà nước hòa bình, một nhà nước được tổ chức và hoạt động trên cơ sở của đạo đức, một Nhà nước công bằng với mục đích duy nhất là đảm bảo sự an toàn và phát triển của con người” (Bùi Xuân Đức: Phân tích Nhà nước pháp quyền tư sản và vận dụng nó trong thực tế tổ chức bộ máy lập pháp, hành pháp, tư pháp của một số nước tư bản phát triển và một số nước Đông Nam á hiện nay/ xây dựng Nhà nước pháp quyền, chủ biên Nguyễn Văn Thảo, Tr424).
Nhà nước pháp quyền là một nhà nước lý tưởng, là một trào lưu của thời đại. Xây dựng Nhà nước pháp quyền là một xu thế tất yếu của tất cả các nước trên thế giới. Thế nhưng để xây dựng được Nhà nước pháp quyền không phải là dễ, đó là một quá trình nhận thức lâu dài, chúng ta phải vừa đưa nó vào cuộc sống thường nhật để bổ sung, tìm ra những khuyết điểm; đồng thời phải tiếp tục tìm hiểu nghiên cứu để hoàn thiện và vận dụng một cách phù hợp vào Việt Nam. Bài viết “Nhận diện Nhà nước pháp quyền” của PGS. TS Hoàng Thị Kim Quế được đăng trên tạp chí Nghiên cứu lập pháp số 5 năm 2004 đã đề cập đến một số tiêu chí mà một Nhà nước pháp quyền hướng tới để giúp đỡ chúng ta nhận diện được thế nào là một Nhà nước pháp quyền, bài viết đã bổ sung nhiều kinh nghiệm quý giá cho hệ thống lý luận của Nhà nước pháp quyền.
Theo tác giả và cũng theo nhiều nhà khoa học khác để có một định nghĩa để bao quát hết nội hàm khái niệm Nhà nước pháp quyền là rất khó. Điều này có thể lý giải bởi vì Nhà nước pháp quyền là một “hiện tượng chính trị – pháp lý” phức tạp, được biểu hiện trên nhiều cấp độ; Nhà nước pháp quyền không phải là một nhà nước đức trị hay pháp trị mà đó là một nhà nước dân chủ tồn tại để phục vụ nhân dân “Phải được đặt trong tình trạng bị kiểm soát, phải bị hạn chế” (Nguyễn Đăng Dung. Sự hạn chế quyền lực Nhà nước – T91) và công dân ở trong nhà nước ấy cũng phải tuân thủ theo những nguyên tắc và nghĩa vụ của mình; trong Nhà nước ấy pháp luật là phương tiện điều chỉnh quan trọng hàng đầu, pháp luật mang tính pháp lý cao nhưng quy luật ấy phải thể hiện ý chí của nhân dân, là pháp luật của công ý và bảo vệ con người .
Những tiêu chí để nhận diện Nhà nước pháp quyền được tác giả nêu ra dựa trên những yêu cầu cơ bản nhất của Nhà nước pháp quyền, được đánh giá trên những cấp độ, phương diện khác nhau. Tác giả cho rằng yếu tố “hiện đại”, “nhân loại” và “dân tộc” luôn luôn là cơ sở, là định hướng của xây dựng Nhà nước pháp quyền, bởi vì nếu tách rời những điều kiện khách quan của đất nước, tách rời các yếu tố trên thì không thể có một Nhà nước pháp quyền nào có thể tồn tại được. Điều đó cũng hoàn toàn phù hợp với những phân tích đã nêu trên.
Bài viết đã nhận diện Nhà nước từ những góc độ, phương diện sau:
- Một cách tổng thể
- Tổ chức Nhà nước
- Lập pháp
- Nền hành chính quốc gia
- Tư pháp
- Pháp luật
- Tự do và trách nhiệm, nhân đạo
- Mối quan hệ giữa Nhà nước và pháp luật
- Con người