cuongnguyenhlu
18-12-2011, 10:42
PHẦN MỞ ĐẦU
Có thể nói hoạt động áp dụng pháp luật là một vấn đề cực kỳ khó khăn, một cơ chế phức tạp bao gồm hoạt động của rất nhiều cơ quan, bộ phận, nhiều mắt xích khác nhau, thông qua nhiều công đoạn, thủ tục khác nhau, với những mối quan hệ chằng chịt về vật chất, về pháp luật, về tố tụng, tổ chức, kỹ thuật, tâm lý và những mối liên hệ khác. Do vậy, sự hoàn thiện của hoạt động áp dụng pháp luật là rất cần thiết nhưng cũng rất khó khăn. Từ những nhận xét trên em xin chọn câu : “ Phân tích những yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động áp dụng pháp luật ở nước ta hiện nay ” để làm rõ hơn về vấn đề hoạt động áp dụng pháp luật ở nước ta hiện nay.
------
PHẦN NỘI DUNG
I . Khái niệm áp dụng pháp luật
1. Thực hiện pháp luật
Trong khoa học pháp lý, áp dụng pháp luật được coi là một trong các hình thức thực hiện pháp luật, do vậy, trước khi tìm hiểu khái niệm áp dụng pháp luật, chúng ta cùng xem xét khái niệm thực hiện pháp luật. Thực hiện pháp luật là quá trình các tổ chức, cá nhân và các chủ thể pháp luật khác khi gặp phải tình huống thực tế mà quy phạm pháp luật đã dự liệu, trên cơ sở nhận thức của mình chuyển hóa một cách sáng tạo quy tắc xử sự chung mà nhà nước đã quy định vào tình huống cụ thể đó thông qua hành vi thực tế hợp pháp của mình. Vậy hành vi là gì ?. Có rất nhiều định nghĩa về hành vi và đây có lẽ là định nghĩa đúng nhất về hành vi : ‘hành vi là sự biểu hiện của ý thức con người ra bên ngoài thế giới khách quan’. Hành vi thực hiện pháp luật của các chủ thể có thể được biểu hiện bằng hành động tức là thể hiện qua những lời nói, cử chỉ, động tác nhất định (ví dụ như hành vi đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông .) hay không hành động, tức là không thực hiện lời nói, cử chỉ, động tác nhất định (ví dụ như không vượt đèn đỏ khi tham gia giao thông .).
Căn cứ vào tính chất của hoạt động thực hiện các quy phạm pháp luật, khoa pháp lí xác định những hình thức thực hiện pháp luật sau :
Một là tuân thủ pháp luật , đây là hình thức thức thực hiện pháp luật trong đó các chủ thể pháp luật kiềm chế không tiến hành những hoạt động mà pháp luật cấm .Ví dụ như chủ thể pháp luật kiềm chế không vì cái lợi trước mắt mà buôn bán ma túy , .
Hai là thi hành pháp luật ,là hình thức thực hiện pháp luật, trong đó các chủ thể pháp luật thực hiện nghĩa vụ pháp lí của mình bằng hành động tích cực và đây là hình thức bắt buộc chủ thể phải tiến hành .Ví dụ như phải đội mũ bảo hiểm đúng cách khi tham gia giao thông .
Ba là sử dụng pháp luật, là hình thức thực hiện pháp luật, trong đó các chủ thể pháp luật thực hiện các quyền, tự do pháp lý của mình (những hành vi mà pháp luật cho phép chủ thể tiến hành ).Vì thế chủ thể pháp luật có thể thực hiện hoặc không thực hiện các quyền, tự do đó tùy theo ý chí của mình, chứ không bắt buộc .
Bốn là áp dụng pháp luật, đây là hình thức thực hiện pháp luật trong đó Nhà nước (thông qua các cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân có thẩm quyền theo quy định của pháp luật) tổ chức cho các chủ thể khác thực hiện các quy định của pháp luật. Ví dụ, Trường Đại học Luật Hà Nội áp dụng pháp luật trong tổ chức tuyển sinh và đào tạo cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ luật học .
Ta có thể thấy ba hình thức trên dễ thực hiện, không mang tính quyền lực nhà nước và bất kì mọi cá nhân, tổ chức trong xã hội đều thực hiện pháp luật dưới ba hình thức đó .Riêng hình thức bốn, là hình thức mang tính quyền lực nhà nước, không phải bất kì chủ thể nào cũng thực hiện được.
2. Áp dụng pháp luật
a. Định nghĩa và đặc điểm của áp dụng pháp luật
Trong bốn hình thực hiện pháp luật đã nêu thì áp dụng pháp luật là hình thức cơ bản, chủ yếu và quan trọng nhất phàn lớn các quy định của pháp luật chỉ có thể được thực hiện trong thực tế thông qua hoạt động của các chủ thể có thẩm quyền. Ta có định nghĩa về áp dụng pháp luật như sau :
“ Áp dụng pháp luật là hoạt động mang tính quyền lực nhà nước, được thực hiện bởi những cơ quan nhà nước, nhà chức trách có thẩm quyền hoặc các tổ chức xã hội được nhà nước ủy quyền, thông qua những trình tự thủ tục chặt chẽ mà pháp luật quy định nhằm cá biệt hóa những quy phạm pháp luật vào các trường hợp cụ thể đối với các cá nhân tổ chức cụ thể .”
Từ định nghĩa trên ta thấy áp dụng pháp luật có những đặc điểm sau :
Thứ nhất, áp dụng pháp luật là hoạt động có tính tổ chức, quyền lực nhà nước. Tính tổ chức : áp dụng pháp luật là hình thức thông qua đó Nhà nước tổ chức cho các chủ thể khác trong xã hội thực hiện nghiêm chỉnh các quy định của pháp luật. Tính quyền lực Nhà nước thể hiện ở : áp dụng pháp luật luôn được tiến hành bởi các chủ thể có thẩm quyền ,hoạt động của áp dụng pháp luật luôn được tiến hành trên cơ sở nhân danh Nhà nước, thay mặt Nhà nước và quyết định áp dụng pháp luật luôn mang tính đơn phương thể hiện ý chí của chủ thể áp dụng pháp luật mà không có sự thông nhất ý chí với người được áp dụng hoặc bị áp dụng pháp luật . Vậy nên áp dụng pháp luật có tính chất bắt buộc đối với chủ thị bị áp dụng và các chủ thể có liên quan .
Thứ hai áp dụng pháp luật là hoạt động điều chỉnh mạng tính cá biệt,cụ thể đối với những quan hệ xã hội nhất định. Ví dụ, quyết định tuyển dụng một người nào đó làm giáo viên của trường Đại học Luật Hà Nội là sự cá biệt hóa quy phạm về quyền và nghĩa vụ lao động của công dân vào trường hợp của người được tuyển dụng . ( Chú ý : các quy phạm được áp dụng phải là các quy phạm pháp luật đang còn hiện hành hay các quy phạm đang còn hiệu lực pháp lí .)
Ngoài các đặc điểm trên, áp dụng pháp luật còn có một số đặc điểm nữa là: áp dụng pháp luật là hoạt động đòi hỏi tính sáng tạo, bởi vì các quy định của pháp luật thường mang tính chất chung, khái quát, song các vụ việc xảy ra trong thực tế lại rất đa dạng, phong phú nên muốn đưa ra được quyết định đúng đắn, chính xác, để giải quyết vụ việc cần giải quyết thì đòi hỏi phải có tính sáng tạo của người áp dụng và đặc điểm áp dụng pháp luật hoạt động phải tuân theo những hình thức và thủ tục chặt chẽ do luật quy định .( Do tính chất quan trọng và phức tạp của áp dụng pháp luật ).
b. Các trường hợp cần áp dụng pháp luật
Khi xem xét về mặt lí luận ta có thể thấy, hoạt động áp dụng pháp luật được tiến hành trong một số trường hợp sau :
Thứ nhất, khi quyền và nghĩa vụ pháp lý của chủ thể không mặc nhiên phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt .Ví dụ trong Hiến pháp và các văn bản luật đã thừa nhận quyền và nghĩa vụ học tập cho công dân, song công dân chỉ có thể thực hiện quyền và nghĩa vụ ấy khi được gọi nhập học và theo học trong một số cơ sở đào tạo nào đó .
Thứ hai khi xảy ra tranh chấp về quyền và nghĩa vụ pháp lý giữa các chủ thể mà họ không tự giải quyết được với nhau và yêu cầu có sự can thiệp của một chủ thể có thẩm quyền .
Thứ ba khi cần áp dụng các biện pháp cưỡng chế Nhà nước .Có thể áp dụng pháp luật đối với chủ thể vi phạm pháp luật nhưng cũng có thể không vi phạm pháp luật .Ví dụ như áp dụng biện pháp cưỡng chế để cách li và chữa trị đối với người mắc bệnh truyền nhiễm để tránh lây lan ra cộng đồng .
II. Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động áp dụng pháp luật ở nước ta hiện nay.
Áp dụng pháp luật chịu sự quy định, ảnh hưởng của nhiều yếu tố thuộc cả cơ sở hạ tầng lẫn kiến trúc thượng tầng pháp lý. Và sau đây là những yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động áp dụng pháp luật :
Thứ nhất , hoạt động áp dụng pháp luật có liên quan rất chặt chẽ với hoạt động xây dựng pháp luật. Để thực hiện và áp dụng pháp luật có hiệu quả trước hết phải có pháp luật tốt. Nói cụ thể hơn là phải có một hệ thống pháp luật hoàn chỉnh , đồng bộ , sát thực tế, phù hợp với các quy luật khách quan của sự phát triển kinh tế-xã hội, phù hợp với những điều kiện kinh tế , chính trị,văn hóa xã hội, tâm lí, tổ chức .mà trong đó pháp luật sẽ tác động, đáp ứng những nhu cầu đòi hỏi của đất nước ở mỗi thời kì phát triển . Sau khi đã ban hành pháp luật, vấn đề quan trọng có ảnh hưởng tới việc thực hiện , áp dụng pháp luật là tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật cho cán bộ và nhân dân để mọi người nắm được các quy định của pháp luật, từ đó họ có ý thức tự giác tuân theo pháp luật.
Thứ hai là trình độ pháp lí của cán bộ, nhân dân trong xã hội và sự sáng tạo của mỗi cơ quan hoặc tổ chức. Sự hoàn thiện của hoạt động áp dụng pháp luật đòi hỏi trình độ văn hóa pháp lí cao của cán bộ và nhân dân trong xã hội.Vì vậy cần phải đẩy mạnh công tác tuyên truyền giáo dục pháp luật nhằm nâng cao ý thức pháp luật của nhân dân , tạo lòng tin của nhân dân vào pháp luật để từ đó họ có những hành vi pháp luật tích cực, biết sử dụng pháp luật vào việc bảo vệ quyền , lợi ích hợp pháp của mình cũng như của người khác và đấu tranh không khoan nhượng với các hiện tượng tiêu cực , vi phạm pháp luật trong xã hội. Trong tổ chức và hoạt động của các cơ quan áp dụng pháp luật phải đảm bảo tính năng động , chủ động, sáng tạo , sự độc lập của mỗi cơ quan hoặc mỗi bộ phận đồng thời đảm bảo sự phối hợp đồng bộ, nhịp nhàng giữa các cơ quan, giữa các bộ phận cùng tham gia áp dụng pháp luật cũng như sự phối hợp, hợp tác giữa các cơ quan áp dụng pháp luật với các cơ quan khác của Nhà nước hoặc với các tổ chức xã hội .
Thứ ba là các văn bản áp dụng pháp luật. Bởi tính hiệu quả của hoạt động áp dụng pháp luật phụ thuộc rất nhiều vào chất lượng, sự tác động của các văn bản áp dụng pháp luật. Quá trình áp dụng pháp luật phải thông qua một số giai đoạn nhất định, các giai đoạn đó được thực hiện nhờ sự trợ giúp của các văn bản áp dụng pháp luật. Hiệu quả của hoạt động áp dụng pháp luật phụ thuộc rất nhiều vào văn bản áp dụng pháp luật. Do vậy các văn bản áp dụng pháp luật phải được ban hành phù hợp với một số yêu cầu sau : văn bản áp dụng pháp luật phải hợp pháp, nghĩa là nó được ban hành đúng thẩm quyền hoặc nhà chức trách chỉ được ban hành một số văn bản áp dụng pháp luật nhất định theo quy định của pháp luật, văn bản áp dụng pháp luật phải được ban hành có cơ sở thực tế, nghĩa là nó được ban hành căn cứ vào những sự kiện, những đòi hỏi thực tế đầy đủ, chính xác và đáng tin cậy .
Thứ tư, hoạt động hiệu quả của các cơ quan áp dụng pháp luật còn thể hiện ở sự thông thạo các công việc mà họ đảm nhận và thực hiện chúng với tinh thân trách nhiệm cao, tránh hiện tượng quan liêu, cửa quyền, sách nhiễu, trì trệ, giấy tờ hình thức hoặc thờ ơ lãnh đạm đối với số phận, tính mạng con người, với tài sản của Nhà nước và của nhân dân .Thực tế cho thấy sự quan liêu, chậm trễ, thiếu tinh thần trách nhiệm của các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền hoặc một số cán bộ có chức có quyền trong việc giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo của nhân dân dẫn đến nhiều vụ việc đơn giản lại trở nên phức tạp, nhiều sự oan ức bất bình trong nhân dân không giải quyết được gây ra hậu quả không thể lường trước .
Thứ năm, sự hoàn thiện của hoạt động áp dụng pháp luật còn thể hiện ở những điều kiện vật chất-kỹ thuật cần thiết bảo đảm cho hoạt động áp dụng pháp luật được tiến hành bình thường .( Ví dụ như kinh phí để thực hiện áp dụng pháp luật .) . Hoạt động áp dụng pháp luật phải luôn tuân theo nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa trong tất cả các công đoạn, đấu tranh không khoan nhượng với những biểu hiện vi phạm pháp luật, những hành vi áp dụng pháp luật không đúng, không phù hợp .
Trên đây chỉ là một số yếu tố ảnh hưởng đến hoạt đông áp dụng pháp luật mà em muốn nói đến và từ đó giúp ta có những biện pháp đúng đắn để hoạt động áp dụng có hiệu quả hơn, tốt đẹp hơn .
------
PHẦN KẾT LUẬN
Hoạt động áp dụng pháp luật một mặt nhằm đặt được những mục đích xã hội mà vì chúng mà người ta ban hành pháp luật, mặt khác còn cho phép làm rõ một số nguyên nhân, điều kiện dẫn đến hiệu quả thấp hoặc không có hiệu quả của một số quy phạm pháp luật để từ đó có thể đưa ra được những giải pháp hữu hiệu cho việc sửa đổi, bổ sung hoàn thiện hệ thống pháp luật hiện hành và cơ chế đưa pháp luật vào cuộc sống. Sự hoàn thiện của hoạt động áp dụng pháp luật sẽ hình thành và phát triển từng bước cùng với sự hoàn thiện, phát triển của hệ thống pháp luật, của sự nâng cao ý thức pháp luật của cán bộ và nhân dân cùng các điều kiện khác của đất nước .
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. http://thuvienluanvan.com/
2. Giáo trình “ lí luận nhà nước và pháp luật ” ( Đại học luật Hà Nội )
3. Áp dụng pháp luật ở Việt Nam hiện nay ( TS. NGUYỄN THỊ HỒI )
4. Thực hiện và áp dụng Pháp luật ở Việt Nam ( TS. NGUYẾN MINH ĐOAN )
5. Hiệu quả pháp luật , những vấn đề lí luận và thực tiễn ( TS.NGUYỄN MINH ĐOAN )
6. Giáo trình “ lí luận nhà nước và pháp luật ” (Khoa Luật – ĐH Quốc gia Hà Nội – Nguyễn Cữu Việt –chủ biên )
Có thể nói hoạt động áp dụng pháp luật là một vấn đề cực kỳ khó khăn, một cơ chế phức tạp bao gồm hoạt động của rất nhiều cơ quan, bộ phận, nhiều mắt xích khác nhau, thông qua nhiều công đoạn, thủ tục khác nhau, với những mối quan hệ chằng chịt về vật chất, về pháp luật, về tố tụng, tổ chức, kỹ thuật, tâm lý và những mối liên hệ khác. Do vậy, sự hoàn thiện của hoạt động áp dụng pháp luật là rất cần thiết nhưng cũng rất khó khăn. Từ những nhận xét trên em xin chọn câu : “ Phân tích những yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động áp dụng pháp luật ở nước ta hiện nay ” để làm rõ hơn về vấn đề hoạt động áp dụng pháp luật ở nước ta hiện nay.
------
PHẦN NỘI DUNG
I . Khái niệm áp dụng pháp luật
1. Thực hiện pháp luật
Trong khoa học pháp lý, áp dụng pháp luật được coi là một trong các hình thức thực hiện pháp luật, do vậy, trước khi tìm hiểu khái niệm áp dụng pháp luật, chúng ta cùng xem xét khái niệm thực hiện pháp luật. Thực hiện pháp luật là quá trình các tổ chức, cá nhân và các chủ thể pháp luật khác khi gặp phải tình huống thực tế mà quy phạm pháp luật đã dự liệu, trên cơ sở nhận thức của mình chuyển hóa một cách sáng tạo quy tắc xử sự chung mà nhà nước đã quy định vào tình huống cụ thể đó thông qua hành vi thực tế hợp pháp của mình. Vậy hành vi là gì ?. Có rất nhiều định nghĩa về hành vi và đây có lẽ là định nghĩa đúng nhất về hành vi : ‘hành vi là sự biểu hiện của ý thức con người ra bên ngoài thế giới khách quan’. Hành vi thực hiện pháp luật của các chủ thể có thể được biểu hiện bằng hành động tức là thể hiện qua những lời nói, cử chỉ, động tác nhất định (ví dụ như hành vi đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông .) hay không hành động, tức là không thực hiện lời nói, cử chỉ, động tác nhất định (ví dụ như không vượt đèn đỏ khi tham gia giao thông .).
Căn cứ vào tính chất của hoạt động thực hiện các quy phạm pháp luật, khoa pháp lí xác định những hình thức thực hiện pháp luật sau :
Một là tuân thủ pháp luật , đây là hình thức thức thực hiện pháp luật trong đó các chủ thể pháp luật kiềm chế không tiến hành những hoạt động mà pháp luật cấm .Ví dụ như chủ thể pháp luật kiềm chế không vì cái lợi trước mắt mà buôn bán ma túy , .
Hai là thi hành pháp luật ,là hình thức thực hiện pháp luật, trong đó các chủ thể pháp luật thực hiện nghĩa vụ pháp lí của mình bằng hành động tích cực và đây là hình thức bắt buộc chủ thể phải tiến hành .Ví dụ như phải đội mũ bảo hiểm đúng cách khi tham gia giao thông .
Ba là sử dụng pháp luật, là hình thức thực hiện pháp luật, trong đó các chủ thể pháp luật thực hiện các quyền, tự do pháp lý của mình (những hành vi mà pháp luật cho phép chủ thể tiến hành ).Vì thế chủ thể pháp luật có thể thực hiện hoặc không thực hiện các quyền, tự do đó tùy theo ý chí của mình, chứ không bắt buộc .
Bốn là áp dụng pháp luật, đây là hình thức thực hiện pháp luật trong đó Nhà nước (thông qua các cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân có thẩm quyền theo quy định của pháp luật) tổ chức cho các chủ thể khác thực hiện các quy định của pháp luật. Ví dụ, Trường Đại học Luật Hà Nội áp dụng pháp luật trong tổ chức tuyển sinh và đào tạo cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ luật học .
Ta có thể thấy ba hình thức trên dễ thực hiện, không mang tính quyền lực nhà nước và bất kì mọi cá nhân, tổ chức trong xã hội đều thực hiện pháp luật dưới ba hình thức đó .Riêng hình thức bốn, là hình thức mang tính quyền lực nhà nước, không phải bất kì chủ thể nào cũng thực hiện được.
2. Áp dụng pháp luật
a. Định nghĩa và đặc điểm của áp dụng pháp luật
Trong bốn hình thực hiện pháp luật đã nêu thì áp dụng pháp luật là hình thức cơ bản, chủ yếu và quan trọng nhất phàn lớn các quy định của pháp luật chỉ có thể được thực hiện trong thực tế thông qua hoạt động của các chủ thể có thẩm quyền. Ta có định nghĩa về áp dụng pháp luật như sau :
“ Áp dụng pháp luật là hoạt động mang tính quyền lực nhà nước, được thực hiện bởi những cơ quan nhà nước, nhà chức trách có thẩm quyền hoặc các tổ chức xã hội được nhà nước ủy quyền, thông qua những trình tự thủ tục chặt chẽ mà pháp luật quy định nhằm cá biệt hóa những quy phạm pháp luật vào các trường hợp cụ thể đối với các cá nhân tổ chức cụ thể .”
Từ định nghĩa trên ta thấy áp dụng pháp luật có những đặc điểm sau :
Thứ nhất, áp dụng pháp luật là hoạt động có tính tổ chức, quyền lực nhà nước. Tính tổ chức : áp dụng pháp luật là hình thức thông qua đó Nhà nước tổ chức cho các chủ thể khác trong xã hội thực hiện nghiêm chỉnh các quy định của pháp luật. Tính quyền lực Nhà nước thể hiện ở : áp dụng pháp luật luôn được tiến hành bởi các chủ thể có thẩm quyền ,hoạt động của áp dụng pháp luật luôn được tiến hành trên cơ sở nhân danh Nhà nước, thay mặt Nhà nước và quyết định áp dụng pháp luật luôn mang tính đơn phương thể hiện ý chí của chủ thể áp dụng pháp luật mà không có sự thông nhất ý chí với người được áp dụng hoặc bị áp dụng pháp luật . Vậy nên áp dụng pháp luật có tính chất bắt buộc đối với chủ thị bị áp dụng và các chủ thể có liên quan .
Thứ hai áp dụng pháp luật là hoạt động điều chỉnh mạng tính cá biệt,cụ thể đối với những quan hệ xã hội nhất định. Ví dụ, quyết định tuyển dụng một người nào đó làm giáo viên của trường Đại học Luật Hà Nội là sự cá biệt hóa quy phạm về quyền và nghĩa vụ lao động của công dân vào trường hợp của người được tuyển dụng . ( Chú ý : các quy phạm được áp dụng phải là các quy phạm pháp luật đang còn hiện hành hay các quy phạm đang còn hiệu lực pháp lí .)
Ngoài các đặc điểm trên, áp dụng pháp luật còn có một số đặc điểm nữa là: áp dụng pháp luật là hoạt động đòi hỏi tính sáng tạo, bởi vì các quy định của pháp luật thường mang tính chất chung, khái quát, song các vụ việc xảy ra trong thực tế lại rất đa dạng, phong phú nên muốn đưa ra được quyết định đúng đắn, chính xác, để giải quyết vụ việc cần giải quyết thì đòi hỏi phải có tính sáng tạo của người áp dụng và đặc điểm áp dụng pháp luật hoạt động phải tuân theo những hình thức và thủ tục chặt chẽ do luật quy định .( Do tính chất quan trọng và phức tạp của áp dụng pháp luật ).
b. Các trường hợp cần áp dụng pháp luật
Khi xem xét về mặt lí luận ta có thể thấy, hoạt động áp dụng pháp luật được tiến hành trong một số trường hợp sau :
Thứ nhất, khi quyền và nghĩa vụ pháp lý của chủ thể không mặc nhiên phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt .Ví dụ trong Hiến pháp và các văn bản luật đã thừa nhận quyền và nghĩa vụ học tập cho công dân, song công dân chỉ có thể thực hiện quyền và nghĩa vụ ấy khi được gọi nhập học và theo học trong một số cơ sở đào tạo nào đó .
Thứ hai khi xảy ra tranh chấp về quyền và nghĩa vụ pháp lý giữa các chủ thể mà họ không tự giải quyết được với nhau và yêu cầu có sự can thiệp của một chủ thể có thẩm quyền .
Thứ ba khi cần áp dụng các biện pháp cưỡng chế Nhà nước .Có thể áp dụng pháp luật đối với chủ thể vi phạm pháp luật nhưng cũng có thể không vi phạm pháp luật .Ví dụ như áp dụng biện pháp cưỡng chế để cách li và chữa trị đối với người mắc bệnh truyền nhiễm để tránh lây lan ra cộng đồng .
II. Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động áp dụng pháp luật ở nước ta hiện nay.
Áp dụng pháp luật chịu sự quy định, ảnh hưởng của nhiều yếu tố thuộc cả cơ sở hạ tầng lẫn kiến trúc thượng tầng pháp lý. Và sau đây là những yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động áp dụng pháp luật :
Thứ nhất , hoạt động áp dụng pháp luật có liên quan rất chặt chẽ với hoạt động xây dựng pháp luật. Để thực hiện và áp dụng pháp luật có hiệu quả trước hết phải có pháp luật tốt. Nói cụ thể hơn là phải có một hệ thống pháp luật hoàn chỉnh , đồng bộ , sát thực tế, phù hợp với các quy luật khách quan của sự phát triển kinh tế-xã hội, phù hợp với những điều kiện kinh tế , chính trị,văn hóa xã hội, tâm lí, tổ chức .mà trong đó pháp luật sẽ tác động, đáp ứng những nhu cầu đòi hỏi của đất nước ở mỗi thời kì phát triển . Sau khi đã ban hành pháp luật, vấn đề quan trọng có ảnh hưởng tới việc thực hiện , áp dụng pháp luật là tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật cho cán bộ và nhân dân để mọi người nắm được các quy định của pháp luật, từ đó họ có ý thức tự giác tuân theo pháp luật.
Thứ hai là trình độ pháp lí của cán bộ, nhân dân trong xã hội và sự sáng tạo của mỗi cơ quan hoặc tổ chức. Sự hoàn thiện của hoạt động áp dụng pháp luật đòi hỏi trình độ văn hóa pháp lí cao của cán bộ và nhân dân trong xã hội.Vì vậy cần phải đẩy mạnh công tác tuyên truyền giáo dục pháp luật nhằm nâng cao ý thức pháp luật của nhân dân , tạo lòng tin của nhân dân vào pháp luật để từ đó họ có những hành vi pháp luật tích cực, biết sử dụng pháp luật vào việc bảo vệ quyền , lợi ích hợp pháp của mình cũng như của người khác và đấu tranh không khoan nhượng với các hiện tượng tiêu cực , vi phạm pháp luật trong xã hội. Trong tổ chức và hoạt động của các cơ quan áp dụng pháp luật phải đảm bảo tính năng động , chủ động, sáng tạo , sự độc lập của mỗi cơ quan hoặc mỗi bộ phận đồng thời đảm bảo sự phối hợp đồng bộ, nhịp nhàng giữa các cơ quan, giữa các bộ phận cùng tham gia áp dụng pháp luật cũng như sự phối hợp, hợp tác giữa các cơ quan áp dụng pháp luật với các cơ quan khác của Nhà nước hoặc với các tổ chức xã hội .
Thứ ba là các văn bản áp dụng pháp luật. Bởi tính hiệu quả của hoạt động áp dụng pháp luật phụ thuộc rất nhiều vào chất lượng, sự tác động của các văn bản áp dụng pháp luật. Quá trình áp dụng pháp luật phải thông qua một số giai đoạn nhất định, các giai đoạn đó được thực hiện nhờ sự trợ giúp của các văn bản áp dụng pháp luật. Hiệu quả của hoạt động áp dụng pháp luật phụ thuộc rất nhiều vào văn bản áp dụng pháp luật. Do vậy các văn bản áp dụng pháp luật phải được ban hành phù hợp với một số yêu cầu sau : văn bản áp dụng pháp luật phải hợp pháp, nghĩa là nó được ban hành đúng thẩm quyền hoặc nhà chức trách chỉ được ban hành một số văn bản áp dụng pháp luật nhất định theo quy định của pháp luật, văn bản áp dụng pháp luật phải được ban hành có cơ sở thực tế, nghĩa là nó được ban hành căn cứ vào những sự kiện, những đòi hỏi thực tế đầy đủ, chính xác và đáng tin cậy .
Thứ tư, hoạt động hiệu quả của các cơ quan áp dụng pháp luật còn thể hiện ở sự thông thạo các công việc mà họ đảm nhận và thực hiện chúng với tinh thân trách nhiệm cao, tránh hiện tượng quan liêu, cửa quyền, sách nhiễu, trì trệ, giấy tờ hình thức hoặc thờ ơ lãnh đạm đối với số phận, tính mạng con người, với tài sản của Nhà nước và của nhân dân .Thực tế cho thấy sự quan liêu, chậm trễ, thiếu tinh thần trách nhiệm của các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền hoặc một số cán bộ có chức có quyền trong việc giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo của nhân dân dẫn đến nhiều vụ việc đơn giản lại trở nên phức tạp, nhiều sự oan ức bất bình trong nhân dân không giải quyết được gây ra hậu quả không thể lường trước .
Thứ năm, sự hoàn thiện của hoạt động áp dụng pháp luật còn thể hiện ở những điều kiện vật chất-kỹ thuật cần thiết bảo đảm cho hoạt động áp dụng pháp luật được tiến hành bình thường .( Ví dụ như kinh phí để thực hiện áp dụng pháp luật .) . Hoạt động áp dụng pháp luật phải luôn tuân theo nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa trong tất cả các công đoạn, đấu tranh không khoan nhượng với những biểu hiện vi phạm pháp luật, những hành vi áp dụng pháp luật không đúng, không phù hợp .
Trên đây chỉ là một số yếu tố ảnh hưởng đến hoạt đông áp dụng pháp luật mà em muốn nói đến và từ đó giúp ta có những biện pháp đúng đắn để hoạt động áp dụng có hiệu quả hơn, tốt đẹp hơn .
------
PHẦN KẾT LUẬN
Hoạt động áp dụng pháp luật một mặt nhằm đặt được những mục đích xã hội mà vì chúng mà người ta ban hành pháp luật, mặt khác còn cho phép làm rõ một số nguyên nhân, điều kiện dẫn đến hiệu quả thấp hoặc không có hiệu quả của một số quy phạm pháp luật để từ đó có thể đưa ra được những giải pháp hữu hiệu cho việc sửa đổi, bổ sung hoàn thiện hệ thống pháp luật hiện hành và cơ chế đưa pháp luật vào cuộc sống. Sự hoàn thiện của hoạt động áp dụng pháp luật sẽ hình thành và phát triển từng bước cùng với sự hoàn thiện, phát triển của hệ thống pháp luật, của sự nâng cao ý thức pháp luật của cán bộ và nhân dân cùng các điều kiện khác của đất nước .
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. http://thuvienluanvan.com/
2. Giáo trình “ lí luận nhà nước và pháp luật ” ( Đại học luật Hà Nội )
3. Áp dụng pháp luật ở Việt Nam hiện nay ( TS. NGUYỄN THỊ HỒI )
4. Thực hiện và áp dụng Pháp luật ở Việt Nam ( TS. NGUYẾN MINH ĐOAN )
5. Hiệu quả pháp luật , những vấn đề lí luận và thực tiễn ( TS.NGUYỄN MINH ĐOAN )
6. Giáo trình “ lí luận nhà nước và pháp luật ” (Khoa Luật – ĐH Quốc gia Hà Nội – Nguyễn Cữu Việt –chủ biên )