thachphuoc2006
10-12-2011, 22:59
MỐI TƯƠNG QUAN GIỮA CÁC NỘI DUNG BỨC TRANH CƠ HỌC VÀ CÁC Ý TƯỞNG TRIẾT HỌC DUY VẬT
(Tiểu luận triết học chương trình cao học và nghiên cứu sinh không chuyên triết)
Mục lục
Mở đầu 4
Nội dung 6
1. Đôi nét về bức tranh cơ học trong vật lý học cổ điển 6
2. Khối lượng và lượng vật chất 7
3. Lực tác dụng và quan điểm duy vật biện chứng 8
4. Động lượng, hoạt lực và tính bất diệt của hoạt động vật chất 9
5. Không gian tuyệt đối, thời gian tuyệt đối và các định luật bảo toàn 10
6. Entropy và quá trình khắc phục tư duy siêu hình trong vật lý khi xây dựng bức tranh cơ học 10
7. Xu hướng phát triển và tính biện chứng của tự nhiên trong quá trình xây dựng bức tranh cơ học 12
8. Cuộc đấu tranh của quan điểm triết học duy vật biện chứng trong vật lý học 13
9. Cơ học của môi trường liên tục - chủ nghĩa duy vật từ hình thức siêu hình sang hình thức biện chứng tự phát 14
Kết luận 15
Tài liệu tham khảo 16
Mở đầu
Lý do chọn đề tài
Ở phương tây, từ thời cổ đại, bức tranh tự biện về thế giới tự nhiên đã ra đời. Suốt thời trung đại, nhà thờ thống trị đời sống tinh thần coi sự nghiên cứu giới tự nhiên là tội lỗi. Sang thời cận đại, sự nghiên cứ giới tự nhiên được khội phục trở lại, bức tranh cơ học cùng với cơ học Newton ra đời, các ý tưởng duy vật siêu hình máy móc chi phối bức tranh cơ học đã làm sản sinh ra chủ nghĩa cơ giới, ảnh hưởng tới sinh hoạt thực tiễn và nhận thức của nhân loại.
Hiện nay, cơ học cổ điển, cơ học Newton đang là nội dung chính được giảng dạy tại chương trình lớp 10 THPT, do vậy hiểu rõ các ảnh hưởng này như thế nào, ảnh hưởng đến những quan điểm nào và cụ thể ra sao sẽ giúp chúng ta, nhất là những giáo viên vật lý không bị sa lầy vào các quan điểm siêu hình máy móc khi tiếp cận và truyền đạt các khái niệm, ý tưởng vật lý nói chung và cơ học cổ điển nói riêng.
Mục đích
Đề tài này nhằm chỉ ra ảnh hưởng qua lại giữa các ý tưởng của triết học duy vật và một số nội dung của bức tranh cơ học cổ điển. Đồng thời, cho thấy tính biện chứng là bản tính của tự nhiên, do đó việc nghiên cứu khoa học, tiếp cận tự nhiên không thể tách khỏi tư duy triết học biện chứng.
Cấu trúc đề tài
Đầu tiên xin nói về một vài nét chủ đạo trong bức tranh cơ học cổ đổn, chủ yếu tập trung phân tích các yếu tố thuộc lĩnh vực tư tưởng triết học.
Phần tiếp theo nói về mối quan hệ và bổ trợ nhau giữa quan niệm khối lượng và lượng vật chất. Việc đồng nhất khối lượng với lượng vật chất đã làm cho quan điểm của Newton về vật chất không chỉ là khái niệm cơ bản của vật lý học cổ điển mà còn là phạm trù xuất phát của triết học duy vật siêu hình máy móc
Tiếp theo xin bàn về lực tác dụng, một thành tố cơ bản trong bức tranh cơ học, trong phần này, có bàn đến mối quan hệ bổ trợ lẫn nhau giữa quan niệm lực tác dụng và quan điểm duy vật biện chứng. Theo đó quan điểm duy vật biện chứng đòi hỏi chúng ta phải coi lực là sự thể hiện tương tác hay là số đo tương tác giữa các vật với nhau.
Phần kế tiếp nói về mối quan hệ giữa động lượng, hoạt lực và tính bất diệt của hoạt động vật chất. Theo sau đó là quan điểm chủ đạo, không gian tuyệt đối và thời gian tuyệt đối, theo đó, các định luật bảo toàn (và từ đó là cơ sở khoa học của quan niệm vật chất bảo toàn) là hệ quả của sự đối xứng trong không gian tuyệt đối và thời gian tuyệt đối.
Entropy và thuyết cái chết nhiệt gây cho loài người nhiều tranh cãi mang nhiều triết lý về vũ trụ. Việc xây dựng quan điểm đúng đắn về Entropy và bác bỏ thuyết cái chết nhiệt là quá trình khắc phục tư duy siêu hình trong khoa học.
Phần tiếp theo xin điểm qua xu hướng phát triển và tính biện chứng của tự nhiên. Mọi quá trình trong tự nhiên đều mang tính biện chứng nên bức tranh cơ học phải chứa trong mình một số yếu tố nhất định mang tính biện chứng.
Cuộc đấu tranh của quan điểm triết học duy vật biện chứng trong vật lý học là một cuộc đấu tranh gian nan, gặp nhiều thử thách trong nội tại của quan điểm lẫn trong các thành tựu khoa học, theo xu thế đó, quan điểm triết học duy vật biện chứng dần lên thắng lợi. Đó cũng là một nội dung cần được quan tâm.
Nội dung kế tiếp xin nói về một bước nhảy của bức tranh cơ học cũng như trong tư duy của các nhà khoa học lúc bấy giờ, đó là Cơ học của môi trường liên tục, theo quá trình đó chủ nghĩa duy vật từ hình thức siêu hình sang hình thức biện chứng tự phát.
Cuối cùng là một số kết luận về mối tương quan giữa các nội dung trong bức tranh cơ học và các ý tưởng triết học duy vật.
(Tiểu luận triết học chương trình cao học và nghiên cứu sinh không chuyên triết)
Mục lục
Mở đầu 4
Nội dung 6
1. Đôi nét về bức tranh cơ học trong vật lý học cổ điển 6
2. Khối lượng và lượng vật chất 7
3. Lực tác dụng và quan điểm duy vật biện chứng 8
4. Động lượng, hoạt lực và tính bất diệt của hoạt động vật chất 9
5. Không gian tuyệt đối, thời gian tuyệt đối và các định luật bảo toàn 10
6. Entropy và quá trình khắc phục tư duy siêu hình trong vật lý khi xây dựng bức tranh cơ học 10
7. Xu hướng phát triển và tính biện chứng của tự nhiên trong quá trình xây dựng bức tranh cơ học 12
8. Cuộc đấu tranh của quan điểm triết học duy vật biện chứng trong vật lý học 13
9. Cơ học của môi trường liên tục - chủ nghĩa duy vật từ hình thức siêu hình sang hình thức biện chứng tự phát 14
Kết luận 15
Tài liệu tham khảo 16
Mở đầu
Lý do chọn đề tài
Ở phương tây, từ thời cổ đại, bức tranh tự biện về thế giới tự nhiên đã ra đời. Suốt thời trung đại, nhà thờ thống trị đời sống tinh thần coi sự nghiên cứu giới tự nhiên là tội lỗi. Sang thời cận đại, sự nghiên cứ giới tự nhiên được khội phục trở lại, bức tranh cơ học cùng với cơ học Newton ra đời, các ý tưởng duy vật siêu hình máy móc chi phối bức tranh cơ học đã làm sản sinh ra chủ nghĩa cơ giới, ảnh hưởng tới sinh hoạt thực tiễn và nhận thức của nhân loại.
Hiện nay, cơ học cổ điển, cơ học Newton đang là nội dung chính được giảng dạy tại chương trình lớp 10 THPT, do vậy hiểu rõ các ảnh hưởng này như thế nào, ảnh hưởng đến những quan điểm nào và cụ thể ra sao sẽ giúp chúng ta, nhất là những giáo viên vật lý không bị sa lầy vào các quan điểm siêu hình máy móc khi tiếp cận và truyền đạt các khái niệm, ý tưởng vật lý nói chung và cơ học cổ điển nói riêng.
Mục đích
Đề tài này nhằm chỉ ra ảnh hưởng qua lại giữa các ý tưởng của triết học duy vật và một số nội dung của bức tranh cơ học cổ điển. Đồng thời, cho thấy tính biện chứng là bản tính của tự nhiên, do đó việc nghiên cứu khoa học, tiếp cận tự nhiên không thể tách khỏi tư duy triết học biện chứng.
Cấu trúc đề tài
Đầu tiên xin nói về một vài nét chủ đạo trong bức tranh cơ học cổ đổn, chủ yếu tập trung phân tích các yếu tố thuộc lĩnh vực tư tưởng triết học.
Phần tiếp theo nói về mối quan hệ và bổ trợ nhau giữa quan niệm khối lượng và lượng vật chất. Việc đồng nhất khối lượng với lượng vật chất đã làm cho quan điểm của Newton về vật chất không chỉ là khái niệm cơ bản của vật lý học cổ điển mà còn là phạm trù xuất phát của triết học duy vật siêu hình máy móc
Tiếp theo xin bàn về lực tác dụng, một thành tố cơ bản trong bức tranh cơ học, trong phần này, có bàn đến mối quan hệ bổ trợ lẫn nhau giữa quan niệm lực tác dụng và quan điểm duy vật biện chứng. Theo đó quan điểm duy vật biện chứng đòi hỏi chúng ta phải coi lực là sự thể hiện tương tác hay là số đo tương tác giữa các vật với nhau.
Phần kế tiếp nói về mối quan hệ giữa động lượng, hoạt lực và tính bất diệt của hoạt động vật chất. Theo sau đó là quan điểm chủ đạo, không gian tuyệt đối và thời gian tuyệt đối, theo đó, các định luật bảo toàn (và từ đó là cơ sở khoa học của quan niệm vật chất bảo toàn) là hệ quả của sự đối xứng trong không gian tuyệt đối và thời gian tuyệt đối.
Entropy và thuyết cái chết nhiệt gây cho loài người nhiều tranh cãi mang nhiều triết lý về vũ trụ. Việc xây dựng quan điểm đúng đắn về Entropy và bác bỏ thuyết cái chết nhiệt là quá trình khắc phục tư duy siêu hình trong khoa học.
Phần tiếp theo xin điểm qua xu hướng phát triển và tính biện chứng của tự nhiên. Mọi quá trình trong tự nhiên đều mang tính biện chứng nên bức tranh cơ học phải chứa trong mình một số yếu tố nhất định mang tính biện chứng.
Cuộc đấu tranh của quan điểm triết học duy vật biện chứng trong vật lý học là một cuộc đấu tranh gian nan, gặp nhiều thử thách trong nội tại của quan điểm lẫn trong các thành tựu khoa học, theo xu thế đó, quan điểm triết học duy vật biện chứng dần lên thắng lợi. Đó cũng là một nội dung cần được quan tâm.
Nội dung kế tiếp xin nói về một bước nhảy của bức tranh cơ học cũng như trong tư duy của các nhà khoa học lúc bấy giờ, đó là Cơ học của môi trường liên tục, theo quá trình đó chủ nghĩa duy vật từ hình thức siêu hình sang hình thức biện chứng tự phát.
Cuối cùng là một số kết luận về mối tương quan giữa các nội dung trong bức tranh cơ học và các ý tưởng triết học duy vật.